Tình yêu là cho đi hay ở lại

Tôi từng nghĩ người yêu nhiều là người cho nhiều.

Cho thời gian.

Cho sức lực.

Cho sự quan tâm.

Cho cả những điều quý giá nhất của mình. Nhưng sau một bài học, tôi bắt đầu tự hỏi: Nếu tình yêu chỉ được đo bằng những gì ta cho đi, tại sao có những người cho rất nhiều mà vẫn khiến người khác cảm thấy cô đơn? Có lẽ tình yêu không chỉ nằm ở cho đi. Có khi, điều một người cần nhất không phải là một điều gì đó được trao vào tay, mà là một người chịu ở lại bên cạnh họ.

Sau bài học về giáo dục Khai Phóng, điều còn đọng lại trong tôi không phải một định nghĩa hay một ghi chú nào trong tập vở, mà chỉ là hai chữ rất đơn giản: Ở lại.

Tôi được nghe nhiều lần hai chữ ấy trong các giờ học, như muốn tôi đừng vội đi qua một điều tưởng như rất quen thuộc. Và càng nghĩ, tôi càng nhận ra: Có khi điều khó nhất của tình yêu không phải là cho đi, mà là ở lại. Trong cuộc sống hằng ngày, tôi thường có mặt mà chưa chắc đã thật sự ở lại. Có những lúc tôi ngồi trong lớp học nhưng tâm trí lại lang thang đâu đó. Có những khi tham dự giờ cầu nguyện, miệng vẫn đọc kinh nhưng lòng trí lại bị cuốn theo những suy nghĩ riêng. Có những lúc trò chuyện với một người, tôi nghe bằng tai nhưng chưa thật sự lắng nghe bằng trái tim. Có mặt không có nghĩa là hiện diện. Và hiện diện cũng chưa chắc là ở lại. Bởi ở lại đòi hỏi tôi phải đặt mình vào điều đang sống, phải dành cho nó sự chú tâm và một phần con người mình. Có lẽ cuộc sống hôm nay quá quen với việc lướt qua. Mọi thứ diễn ra nhanh đến mức chúng ta dễ dàng chuyển sang điều khác trước khi kịp hiểu điều đang ở trước mặt mình. Tôi cũng vậy. Một bài học chưa hiểu hết, tôi tự nhủ để đó rồi đi tiếp.

Một đoạn Lời Chúa chưa chạm đến lòng mình, tôi dễ dàng bỏ qua thay vì ngồi lại thêm một chút. Một người đang buồn, tôi có thể hỏi một câu rồi nhanh chóng chuyển sang chuyện khác. Tôi cứ bước đi thật nhanh mà không nhận ra rằng có những điều quý giá chỉ được nhìn thấy khi mình chịu ở lại đủ lâu. Ở lại là ngược lại với thói quen lướt qua.

Ở lại trong một bài học để hiểu điều mình chưa hiểu. Ở lại trong một cuộc trò chuyện để nghe được điều người khác chưa nói thành lời. Ở lại trong cầu nguyện ngay cả khi lòng mình khô khan. Ở lại với một con người ngay cả khi họ không còn dễ thương như lúc ban đầu. Và trên hết, ở lại với Chúa ngay cả khi tôi không còn cảm nhận được sự hiện diện của Ngài như trước.

Tôi nhớ đến lời Chúa Giêsu: “Anh em hãy ở lại trong tình thương của Thầy.” (Ga 15,9)

Chúa không chỉ mời gọi tôi đến với Ngài. Ngài còn mời gọi tôi ở lại. Điều ấy khiến tôi suy nghĩ rất nhiều. Bởi đến với một người có thể bắt đầu từ cảm xúc. Nhưng ở lại với một người cần đến sự trung tín. Có những ngày tôi cầu nguyện thật sốt sắng. Có những ngày tôi cảm nhận rõ niềm vui của ơn gọi. Nhưng cũng có những ngày tôi mệt mỏi, khô khan, đối diện với những giới hạn và yếu đuối của chính mình. Chính trong những ngày ấy, tôi mới hiểu hơn ý nghĩa của hai chữ “ở lại”.

Ở lại với Chúa khi không còn cảm xúc nâng đỡ.

Ở lại với cộng đoàn khi có những khác biệt và va chạm.

Ở lại với bổn phận khi công việc trở nên đơn điệu.

Ở lại với ơn gọi khi con đường phía trước chưa rõ ràng.

Những điều ấy nghe thật nhỏ bé, nhưng lại đòi hỏi một tình yêu rất lớn. Bởi lẽ cho đi đôi khi cần một khoảnh khắc quảng đại; còn ở lại đòi hỏi một hành trình trung tín. Tôi nghĩ đến đời tu của mình. Có thể người ta nhìn thấy những gì tôi làm, những việc tôi đảm nhận, những điều tôi hy sinh. Nhưng điều Chúa nhìn thấy có lẽ còn sâu hơn thế: Tôi có thật sự ở lại với Ngài trong những điều mình đang sống không? Tôi có ở lại với người chị em mà tôi chưa hiểu không? Tôi có ở lại với cộng đoàn khi mọi sự không diễn ra theo điều tôi mong muốn không? Tôi có ở lại với một bổn phận không còn đem lại cảm giác mới mẻ không? Tôi có ở lại với Chúa khi lời cầu nguyện dường như chỉ còn là một sự trung thành âm thầm không?

Có lẽ đó mới là nơi tình yêu được thử thách. Khi mọi sự còn thuận lợi, ở lại là điều dễ dàng. Nhưng khi cảm xúc qua đi, khi khó khăn xuất hiện, khi người khác làm tôi tổn thương, khi chính mình muốn bỏ cuộc lúc ấy, việc ở lại mới trở thành một lời tuyên xưng tình yêu. Nhưng ở lại không có nghĩa là đứng yên. Ở lại không phải là bám víu vào một nơi chốn, một cảm xúc hay một thói quen. Ở lại là tiếp tục hiện diện cách trọn vẹn, dù hoàn cảnh đã thay đổi. Người ở lại vẫn có thể bước đi, vẫn có thể lớn lên, vẫn có thể thay đổi. Nhưng họ không dễ dàng bỏ cuộc chỉ vì điều mình đang sống không còn giống như điều mình từng tưởng tượng. Có lẽ vì thế mà lời mời gọi của Chúa Giêsu thật đẹp: “Hãy ở lại trong tình thương của Thầy.”

Ở lại không phải để bị giữ lại. Ở lại để được biến đổi bởi tình yêu. Khi ở lại với Chúa, tôi học được cách ở lại với chính mình. Khi biết ở lại với chính mình, tôi mới có thể ở lại với người khác mà không vội vàng phán xét hay bỏ đi. Và khi biết ở lại với người khác, tôi mới hiểu rằng tình yêu không phải lúc nào cũng là làm một điều gì đó thật lớn lao cho họ. Đôi khi tình yêu chỉ đơn giản là: Tôi vẫn ở đây. Tôi vẫn lắng nghe. Tôi vẫn cầu nguyện. Tôi vẫn đồng hành. Tôi vẫn tin tưởng. Tôi vẫn không bỏ đi.

Có lẽ đó là điều tôi mang về sau bài học về giáo dục Khai Phóng không phải một định nghĩa mới về tình yêu, mà là một câu hỏi dành cho chính mình: Tôi đang yêu bằng cách nào? Tôi có thể cho đi rất nhiều, nhưng liệu tôi có biết ở lại không? Tôi có thể làm rất nhiều việc cho Chúa, nhưng liệu tôi có thật sự ở lại với Chúa không? Tôi có thể hiện diện giữa cộng đoàn, nhưng liệu trái tim tôi có thật sự ở đó không? Giữa một thế giới luôn thúc giục con người đi nhanh hơn, làm nhiều hơn và đạt được nhiều hơn, hai chữ “ở lại” trở thành một lời nhắc nhở rất nhẹ mà rất sâu. Đừng vội đi qua một người đang cần được lắng nghe. Đừng vội bỏ qua một lời cầu nguyện chỉ vì hôm nay lòng mình khô khan. Đừng vội từ bỏ một ơn gọi chỉ vì có những ngày mình mệt mỏi. Đừng vội nghĩ rằng tình yêu phải luôn được chứng minh bằng những điều lớn lao. Có khi tình yêu trưởng thành nhất chỉ bắt đầu từ một quyết định rất nhỏ: không bỏ đi. Bởi cho đi là trao một phần của mình cho người khác. Còn ở lại là trao chính sự hiện diện của mình cho họ. Và có lẽ, tình yêu cần cả hai: Cho đi để yêu. Ở lại để trung thành. Sau bài học ấy, tôi vẫn tiếp tục bước đi. Nhưng trong lòng tôi có thêm một lời nhắc: Khi không biết phải làm gì, hãy ở lại. Ở lại với Chúa. Ở lại với tha nhân. Ở lại với chính mình. Ở lại với giây phút hiện tại mà Chúa đang trao ban. Bởi có những điều chỉ có thể được hiểu khi ta chịu ở lại đủ lâu. Có những con người chỉ có thể được hiểu khi ta không vội bỏ đi. Và có những chiều sâu của tình yêu chỉ được mở ra khi cảm xúc đã qua, nhưng sự trung tín vẫn còn ở đó. Có lẽ, sau cùng, tình yêu không chỉ được đo bằng những gì ta đã cho đi, mà còn bằng nơi ta đã chọn ở lại.