“Anh em hãy bén rễ sâu và xây dựng đời mình trên nền tảng là Đức Kitô Giêsu” (Cl 2, 7)
Nhà lưu trú Sapa
Ngày 13 tháng 12 năm 2024 · 20:00 (GMT+7)
Trong suốt 18 năm, nhà lưu trú Sa Pa đã đồng hành cùng hơn 500 học sinh dân tộc thiểu số, trao cho các em không chỉ một mái nhà để nương náu, mà còn là cơ hội học tập, niềm tin và hy vọng về một tương lai tươi sáng hơn.
Hành trình hình thành Nhà lưu trú Sa Pa
Năm 2006, sau 60 năm Giáo xứ Sa Pa không có linh mục quản nhiệm, cha Phêrô Phạm Thanh Bình được giao tiếp quản giáo xứ. Nhận thấy những khó khăn mà trẻ em dân tộc thiểu số phải đối mặt, đặc biệt là hoàn cảnh kinh tế thiếu thốn và khoảng cách địa lý khiến việc đến trường trở nên khó khăn, cha đã thành lập nhà lưu trú Sa Pa vào tháng 9 cùng năm.
Ngay từ những ngày đầu, nhà lưu trú Sa Pa hướng đến việc tạo dựng một môi trường sống và học tập ổn định cho các em nhỏ có hoàn cảnh khó khăn, giúp các em có cơ hội tiếp tục con đường học vấn.
Cơ sở ban đầu có thể đón khoảng 50–70 học sinh mỗi năm. Đến năm 2015, ngôi nhà được xây dựng kiên cố hơn, đáp ứng chỗ ở cho khoảng 40–50 em. Tuy nhiên, số lượng học sinh có nhu cầu theo học vẫn luôn vượt quá khả năng tiếp nhận của nhà lưu trú Sa Pa.
Nơi đây chào đón học sinh đến từ Sa Pa và các tỉnh lân cận như Lai Châu, Điện Biên, Yên Bái, Sơn La, không phân biệt dân tộc hay tôn giáo.
Những thử thách ban đầu
Trong cuộc trò chuyện với chúng tôi, cha Phêrô Phạm Thanh Bình chia sẻ về hai trở ngại lớn mà nhà lưu trú Sa Pa phải đối mặt trong những ngày đầu hoạt động.
Thuyết phục phụ huynh cho con đến trường
Với nhiều gia đình còn chật vật mưu sinh, việc cho con đi học đôi khi chưa được xem là ưu tiên. Những tập tục lâu đời cùng hoàn cảnh kinh tế khó khăn khiến không ít phụ huynh chưa nhận thức đầy đủ về giá trị của giáo dục.
Cha Bình nhớ lại trường hợp một bé gái có nguy cơ phải kết hôn khi mới 14 tuổi vì gia đình quá nghèo. Nhằm giúp em tiếp tục việc học và tránh rơi vào hoàn cảnh tảo hôn, cha Bình cùng Sơ Vinh đã thuyết phục cha mẹ em bằng cách cam kết hỗ trợ toàn bộ chi phí học tập và sinh hoạt của em tại nhà lưu trú Sa Pa.

Cha Phêrô Phạm Thanh Bình chia sẻ về hoạt động của nhà lưu trú Sa Pa – Ảnh: Anh Thư, Ngọc Hân.

Học sinh nhà lưu trú Sa Pa năm 2024 – Ảnh: Nhà thờ Sa Pa.
Bài toán kinh phí và cơ sở vật chất
Những ngày đầu thành lập, cha Bình chưa có một kế hoạch cụ thể để duy trì hoạt động lâu dài của nhà lưu trú Sa Pa. Nguồn kinh phí hạn hẹp, cơ sở vật chất thiếu thốn, trong khi những nhu cầu thiết yếu của học sinh luôn cần được đáp ứng.
Khi mới chỉ có khoảng 5–7 em, cha tập trung lo những điều căn bản nhất, từ gạo, thực phẩm đến sinh hoạt hằng ngày.
“Rồi mọi việc cũng dần đi vào ổn định”, cha Bình chia sẻ.
Khi số lượng học sinh tăng lên, sự chung tay của các nhà hảo tâm, mạnh thường quân và cộng đồng địa phương đã trở thành nguồn động lực quan trọng, giúp nhà lưu trú Sa Pa từng bước phát triển và duy trì sứ mạng của mình.
Những thành quả được vun đắp qua năm tháng
Sau nhiều năm hoạt động, nhà lưu trú Sa Pa đã góp phần tạo nên những thay đổi tích cực trong cuộc sống của nhiều thế hệ học sinh. Không chỉ hỗ trợ các em tiếp cận giáo dục, nhà lưu trú Sa Pa còn mở ra những hướng đi mới, giúp các em có thêm cơ hội xây dựng tương lai.
Một số cựu học sinh tiếp tục theo học tại các trường đại học. Những em khác lựa chọn làm việc tại các doanh nghiệp, theo đuổi ơn gọi tu trì hoặc tự xây dựng công việc kinh doanh riêng.
Dù đi theo những con đường khác nhau, các cựu học sinh vẫn đang góp phần vào sự phát triển của Sa Pa. Hành trình trưởng thành của các em cho thấy ý nghĩa lâu dài của một môi trường giáo dục không chỉ hướng đến tri thức, mà còn quan tâm đến con người và cộng đồng.

Các học sinh khóa đầu tiên của nhà lưu trú Sa Pa – Ảnh: Nhà thờ Sa Pa.
Đối với nhiều cựu học sinh, nhà lưu trú Sa Pa không chỉ là nơi học tập mà còn là một phần quan trọng trong hành trình trưởng thành. Những kỷ niệm và trải nghiệm tại đây vẫn để lại dấu ấn sâu đậm trong cuộc sống của các em.
Chia sẻ về quãng thời gian gắn bó với nhà lưu trú Sa Pa, chị Sung, một cựu học sinh, cho biết:
“Nhà lưu trú Sa Pa giống như một chương mới của cuộc đời, mang đến cho em những điều thật thiêng liêng và khơi dậy mong muốn được sống đơn sơ, chân thành như một người Kitô hữu đích thực.”
Anh Tàu, cựu học sinh khóa đầu tiên của nhà lưu trú Sa Pa, chia sẻ:
“Dù nơi đây có nhiều quy định và kỷ luật nghiêm khắc, tôi vẫn cảm thấy mình may mắn khi được sống tại nhà lưu trú Sa Pa. Chính những nguyên tắc ấy đã giúp tôi có một nền tảng vững chắc để trưởng thành.”
Trong khi đó, anh Minh, một cựu học sinh khác, bày tỏ:
“Đây là một môi trường tuyệt vời để mọi người sinh sống và học tập. nhà lưu trú Sa Pa, mang đến cho em niềm vui và nhiều cảm hứng.”
Nơi nuôi dưỡng tri thức, kỹ năng và đời sống tinh thần
Tại nhà lưu trú Sa Pa, việc giáo dục học sinh không chỉ dừng lại ở kiến thức trong sách vở. Các em còn được tạo điều kiện phát triển đời sống tinh thần, rèn luyện kỹ năng và chuẩn bị hành trang cho tương lai.
Nhà lưu trú Sa Pa tổ chức đào tạo nhiều kỹ năng thiết thực như tin học, dệt may, nghiệp vụ phục vụ, nấu ăn, âm nhạc và nghệ thuật biểu diễn. Các em được cung cấp trang thiết bị, dụng cụ cần thiết và sinh hoạt theo thời gian biểu phù hợp, qua đó từng bước hình thành những kỹ năng phục vụ cuộc sống và công việc sau này.
Bên cạnh đó, các hoạt động thể chất cũng được chú trọng. Học sinh có thể sử dụng sân cầu lông, bàn bóng bàn và tham gia các tiết giáo dục thể chất trong lịch sinh hoạt hằng ngày.
Nhờ sự hỗ trợ của các nhà hảo tâm, nhà lưu trú Sa Pa còn tổ chức những khóa học về kỹ năng sống và các chương trình định hướng nghề nghiệp. Những hoạt động này giúp học sinh phát triển toàn diện hơn, đồng thời có sự chuẩn bị cần thiết trước khi bước vào cuộc sống trưởng thành.





Cơ sở vật chất tại nhà lưu trú Sa Pa - Ảnh: Ngọc Hân, Anh Thư.
Đồng hành cùng học sinh trên hành trình học tập
Để hỗ trợ học sinh chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp THPT, nhà lưu trú Sa Pa mời các giáo viên giàu kinh nghiệm đến hướng dẫn và tổ chức những buổi ôn tập nghiêm túc, chuyên sâu.
Trong quá trình học tập, các em cũng nhận được sự đồng hành tận tình của các nữ tu Dòng Thánh Phaolô thành Chartres. Sự hướng dẫn và chăm sóc thường xuyên từ các nữ tu góp phần tạo nên một môi trường học tập gần gũi, ổn định và giàu tính nâng đỡ.

Sơ Maria hướng dẫn học sinh học tin học – Ảnh: Thanh Giang, Tất Sơn/Báo Ảnh Việt Nam.

Học sinh nhà lưu trú Sa Pa biểu diễn trong một sự kiện – Ảnh: My Bui.
Một mái nhà của tình yêu thương và hy vọng
Nhà lưu trú Sa Pa là nơi tình yêu thương và giáo dục cùng hiện diện, góp phần mở ra những cơ hội mới cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn. Nơi đây không chỉ cung cấp chỗ ở và điều kiện học tập, mà còn giúp các em nuôi dưỡng niềm tin, lòng tự trọng và những ước mơ cho tương lai.
Trong suốt hành trình ấy, cha Bình, các nữ tu, những người đồng hành và cộng đồng địa phương đã cùng góp sức xây dựng nhà lưu trú Sa Pa thành một mái nhà giàu tình yêu thương – nơi mỗi học sinh được quan tâm, hướng dẫn và khích lệ để trưởng thành.
Chúng tôi cầu chúc nhà lưu trú Sa Pa sẽ luôn là một nơi bình an và ấm áp, nơi những ước mơ tiếp tục được vun đắp, nơi tình yêu thương trở thành động lực để các em vững bước trên hành trình phía trước.
Một ngày sinh hoạt của học sinh nhà lưu trú Sa Pa – Video: Anh Thư, Ngọc Hân, Yến Ngọc.
Tảo hôn trong cộng đồng dân tộc thiểu số
Theo Tạp chí Mặt Trận, tỷ lệ tảo hôn ở nam giới là 20,1%, trong khi ở nữ giới là 23,5%.
Tình trạng tảo hôn được ghi nhận ở cả 53 dân tộc thiểu số tại Việt Nam. Trong đó, cộng đồng H’Mông có tỷ lệ tảo hôn cao nhất, ở mức 51,5%.
Khu vực Trung du và miền núi phía Bắc, đặc biệt là vùng Tây Bắc, là nơi ghi nhận tỷ lệ tảo hôn cao nhất cả nước.
Các tỉnh có số trường hợp được thống kê ở mức cao gồm Sơn La (128.873 trường hợp), Hà Giang (73.772), Điện Biên (67.780), Lào Cai (56.939), Lai Châu (56.029), Yên Bái (40.842) và Cao Bằng (37.406).
Những con số này cho thấy giáo dục vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc mở rộng cơ hội phát triển cho trẻ em dân tộc thiểu số, đồng thời góp phần nâng cao nhận thức về quyền được học tập và xây dựng tương lai của các em.
Tg: Anh Thư - Ngọc Hân